Πρόλογος
Όποιες χώρες και πόλεις αν γυρίσει κανείς, όσους πολιτισμούς αν γνωρίσει, όσο κόσμο κι αν συναντήσει, πάντα το χωριό του θα αποτελεί τον μοναδικό για εκείνον τόπο της καρδιάς του. Το μέρος που μεγαλώνουμε πάντα θα είναι το πιο αγαπημένο μας γιατί πάντα θα μας θυμίζει περασμένες όμορφες στιγμές και γιατί μέσα σε αυτό το μέρος έζησαν ή ζουν οι άνθρωποι που αγαπάμε περισσότερο.
Ο Κώστας Αθανασόπουλος γεννήθηκε, μεγάλωσε, έμαθε τα πρώτα γράμματα και αργότερα υπηρέτησε, ως ενεργός πολίτης, από διάφορες θέσεις στην Τοπική Αυτοδιοίκηση το χωριό του, τη Φαμίλα. Το πιο γλυκό κομμάτι της ζωής του κρύβεται σε αυτό το μέρος και για αυτό έκανε μια επίπονη προσπάθεια πολλών χρόνων καταγράψοντας ότι σχετικό με την ιστορία του χωριού του. Χρειάστηκε να ανατρέξει σε πολλές πηγές πληροφόρησης όπως, ζωντανές αυθεντικές αφηγήσεις ηλικιωμένων προσώπων της κοινότητος, σε βιβλία, εφημερίδες και περιοδικά και δημοτικές υπηρεσίες.
Φιλοδοξία του είναι να προκύψει μια έκδοση η οποία θα δίνει τη δυνατότητα στους νεότερους να γνωρίσουν την ιστορία του τόπου τους. Σκοπός μας είναι μέσα από την πληρέστερη και τεκμηριωμένη ιστορική γνώση, να αγαπήσουν οι νέοι περισσότερο την ιδιαίτερη πατρίδα τους, να ευαισθητοποιηθούν πάνω στα προβλήματα της τοπικής κοινωνίας, να διαμορφώσουν υπεύθυνη και ενεργή σχέση με όσα συμβαίνουν στην τοπική κοινωνία και να διαφυλάξουν και αξιοποιήσουν την τοπική πολιτιστική κληρονομιά καθώς και το φυσικό περιβάλλοντος της.
Η Φαμίλα έχει τη δική της ξεχωριστή ιστορία στο πέρασμα των αιώνων. Μπορεί αυτή να μοιάζει σε πολλά σημεία με εκείνη της ευρύτερης περιοχής, αλλά υπάρχουν κάποια επιμέρους στοιχεία, όπως η πεδιάδα του Πόριαρη με την Λουτροπηγή, η επαφή με τον Εύηνο ποταμό και ο οπλαρχηγός Σακαρέλος που δίνουν μια ιστορική ιδιαιτερότητα στο χωριό.
Στο βιβλίο δίνεται έμφαση στο φυσικό περιβάλλον του χωριού. Ένα ιδιαίτερο φυσικό περιβάλλον που ξεκινάει από τα νερά του Πόριαρη, την πεδιάδα του Εύηνου, την λουτροπηγή Στάχτης και τις πλαγιές με πλούσια βλάστηση. Πλαγιές με πεζούλες που συγκρατούσαν το χώμα που κάποτε καλλιεργούνταν. Πλαγιές με παρθένα φύση που φτάνουν μέχρι την κορυφή του Κουστουρμά και το δρυοδάσος στις Καστανές και το Παλιοχώρι.
Γίνονται αναφορές στα Τοπωνύμια, στις πηγές, στα αλώνια, στους μύλους και σε άλλα τοπόσημα στην περιοχή.
Οι περιγραφές αυτές παραπέμπουν σε τρόπους παραγωγής άλλων εποχών, όταν ο κόσμος αγωνίζονταν για την επιβίωσή του. Τότε που οι άνθρωποι δεν αγωνίζονταν για το πολύ αλλά για το αναγκαίο.
Περιγράφουν έναν τρόπο παραγωγής του γεωργού με άλογα, όργωμα, θέρο, αλώνισμα τον οποίο γνωρίζουμε από την εποχή του Ομήρου. Ο τρόπος αυτός παραγωγής κράτησε αιώνες με μικρές και αργές βελτιώσεις μέσα στο χρόνο, αλλά τελείωσε από τις δεκαετίες του 1960 - 70 με την σαρωτική είσοδο της μηχανής στη διαδικασία παραγωγής στην ελληνική ύπαιθρο.
Τα πράγματα άλλαξαν τόσο πολύ που οι επόμενες γενιές δεν μπορούν να πιστέψουν πως επιβίωσαν τόσους αιώνες οι πρόγονοί τους σε αυτή την περιοχή.
Έρχεται λοιπόν αυτό το βιβλίο να περιγράψει και να διασώσει ό,τι μπορεί από την ιστορική αυτή περίοδο του χωριού.
Για τον συγγραφέα έχω να πω το εξής:
Λόγιος δεν είναι μόνος αυτός που γράφει, αυτός που είναι καλός στην περιγραφή με την πένα. Λόγιος είναι και αυτός που γνωρίζει πολλά, αυτός που αναζητά τη γνώση, την αλήθεια και προσπαθεί να συγκεντρώσει ότι σχετικό τεκμήριο.
Ο Κώστας Αθανασόπουλος ως ανήσυχο πνεύμα και άτομο που αναζητάει την καινοτομία προβληματίστηκε, ρώτησε, έψαξε πληροφορίες για τον Τόπο του. Κυρίως όμως συγκέντρωσε ό,τι σχετικό τεκμήριο αναφέρεται στην Φαμίλα.
Αυτή τη γνώση θέλησε να την σώσει και να την μεταδώσει. Γι’ αυτό αναζήτησε τρόπο για την αξιοποίηση αυτού του υλικού που είχε συγκεντρώσει και προχώρησε στην παρούσα έκδοση.
Τέλος, θέλω να τονίσω ότι το συγκεκριμένο βιβλίο κάνει συνοδοιπόρο τον αναγνώστη της γενιάς του συγγραφέα. Για τους νεότερους η μελέτη του βιβλίου αποκτά εκπαιδευτική αξία με την έννοια της ιστορικής ενημέρωσης.
Γιάννης Χαλάτσης