ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΠΑΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ
Ο Δημήτριος Παπαχαραλάμπους, ιδρυτής της Παπαχαραλαμπείου Δημόσιας Βιβλιοθήκης Ναυπάκτου, υπήρξε μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες που ανέδειξε η Ναυπακτία και ένας από τους μεγαλύτερους ευεργέτες της πόλης.
Με απαράμιλλη εργατικότητα, διορατικότητα και βαθύ αίσθημα κοινωνικής ευθύνης απέδειξε ότι η πραγματική επιτυχία αποκτά αξία μόνο όταν μετατρέπεται σε προσφορά προς τον συνάνθρωπο. Το έργο του σφράγισε την πολιτιστική, κοινωνική και πνευματική πορεία της Ναυπάκτου και εξακολουθεί μέχρι σήμερα να αποτελεί ζωντανή παρακαταθήκη.
Γεννήθηκε το 1885 στη Χόμορη Ναυπακτίας, μέσα σε μια φτωχή αγροτική οικογένεια. Τα παιδικά του χρόνια σημαδεύτηκαν από στερήσεις και σκληρή εργασία. Από μικρή ηλικία εργάστηκε ως βοηθός γυρολόγου και αργότερα διατηρούσε ένα μικρό παντοπωλείο στο χωριό του. Οι δύσκολες οικονομικές συνθήκες της εποχής τον οδήγησαν, σε ηλικία μόλις 22 ετών, να μεταναστεύσει στις Ηνωμένες Πολιτείες αναζητώντας μια καλύτερη ζωή.
Το ταξίδι προς την Αμερική υπήρξε δύσκολο και γεμάτο αβεβαιότητα. Όπως χιλιάδες Έλληνες μετανάστες της εποχής, πέρασε από τον σταθμό υποδοχής του Ellis Island και βρέθηκε σε μια άγνωστη χώρα χωρίς γλώσσα, χωρίς γνωριμίες και χωρίς οικονομική άνεση. Τα πρώτα χρόνια εργάστηκε ακούραστα σε κάθε είδους δουλειά: πωλούσε λουλούδια, φρούτα και κάστανα στους δρόμους της Νέας Υόρκης, ενώ εργάστηκε και ως λαντζέρης σε ξενοδοχείο. Οι δυσκολίες δεν τον λύγισαν· αντίθετα, ενίσχυσαν την αποφασιστικότητά του να προοδεύσει.
Το 1912 επέστρεψε στην Ελλάδα, υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία και συμμετείχε στους Βαλκανικούς Πολέμους. Το 1914 παντρεύτηκε τη συγχωριανή του Βασιλική Ανδρεοπούλου και λίγο αργότερα το ζευγάρι αναχώρησε και πάλι για την Αμερική.
Στη Νέα Υόρκη δημιούργησε το δικό του ανθοπωλείο σε κεντρικό σημείο της πόλης. Με ευγένεια, συνέπεια, άψογη εξυπηρέτηση και αδιάκοπη εργασία επί περισσότερο από πενήντα χρόνια κατάφερε να το αναδείξει σε ένα από τα πιο γνωστά ανθοπωλεία της πόλης. Παράλληλα, επένδυσε με σύνεση τα κέρδη του, δημιουργώντας σημαντική περιουσία. Παρά την οικονομική του επιτυχία, παρέμεινε πάντοτε άνθρωπος απλός και προσιτός, θεωρώντας τον πλούτο όχι αυτοσκοπό αλλά μέσο κοινωνικής προσφοράς.
Η σκέψη του ήταν διαρκώς στραμμένη στη γενέτειρά του και στη Ναύπακτο. Βοηθούσε οικονομικά φτωχές οικογένειες, ενίσχυε συγχωριανούς του και συνέβαλε στη βελτίωση της ζωής των κατοίκων της Χόμορης, χρηματοδοτώντας, μεταξύ άλλων, την ανακαίνιση της εκκλησίας και την κατασκευή οδικών αξόνων που έβγαλαν το χωριό από τη μακρόχρονη απομόνωσή του.
Το σημαντικότερο όμως έργο του υπήρξε η ίδρυση της Παπαχαραλαμπείου Δημόσιας Βιβλιοθήκης Ναυπάκτου. Επιθυμία του ήταν να προσφέρει στους νέους την ευκαιρία που ο ίδιος στερήθηκε στα παιδικά του χρόνια: την ελεύθερη πρόσβαση στη γνώση και στη μόρφωση. Χρηματοδότησε την ανέγερση και τον εξοπλισμό της Βιβλιοθήκης, η οποία αποτέλεσε έναν πραγματικό φάρο παιδείας για ολόκληρη την περιοχή.